Translate

ΟΠΣ Ικαρίας στο Φλικρ

Παρασκευή 19 Νοεμβρίου 2010

Άλλες προτεραιότητες

Μέχρι νεοτέρας καθυστερεί προς το παρόν η επόμενη εξερεύνηση στο Δάσος του Ράντη για επισήμανση μονοπατιού. Οι λόγοι είναι
1ον) λόγω της πρόσφατης καταρρακτώδους βροχόπτωσης οι δρόμοι έχουν γίνει αδιάβατοι

 
2ον) Πολλά μέλη ασχολούνται με τις ελιές. Είναι ο καιρός τους.

Meanwhile, the olives by angeloskaMeanwhile, a friend by angeloska

3ον) Έχει προκύψει ανάγκη να καθαριστεί το Φαράγγι της Χάλαρης από τα πάρα πολλά (δυστυχώς) λάστιχα άρδευσης που κομμάτιασε ο ποταμός και έχουν μπερδευτεί στα δέντρα και τους βράχους.

on the day *of the ladder* by angeloska


Θα σας κρατούμε ενήμερους

Τετάρτη 22 Σεπτεμβρίου 2010

Στην Καρδιά της Ικαρίας

Δάσος του Ράντη
Εξερευνητική εκδρομή για επισήμανση μονοπατιών

Την Κυριακή 19 Σεπτεμβρίου μια μικρή ομάδα 4 ατόμων ξεκινήσαμε για να ανακαλύψουμε και να ασφαλίσουμε επιτέλους ένα από τα αρχαία μονοπάτια που διασχίζουν το θρυλικό αυτό δάσος***.

Μπροστά στο Δάσος (βλέποντας από τα δυτικά προς τα ανατολικά).

Δύο οι λόγοι.
Ο ένας πρακτικός.
Το δάσος βρίσκεται στην προέκταση προς νότο του σημασμένου μονοπατιού Κάμπος – Φραντάτο. Διασχίζοντας το δάσος φτάνει κανείς στη κορυφογραμμή του Αθέρα και συναντά το μακρύ “μονοπάτι της οροσειράς” (ridge walk ή “transikarian trail”) από ακρωτήριο σε ακρωτήριο, καθώς και ένα από τα μονοπάτια για το Μαγγανίτη.


Ο δεύτερος λόγος ήταν “πολιτικός”.
Έχουν λεχθεί και λέγονται τόσα πολλά για του Ράντη όμως δεν υπάρχει πουθενά ούτε μια -έστω πρόχειρη- πινακίδα, ούτε ένα βελάκι, ούτε καν μια γενική κατεύθυνση, πολύ λιγότερο ένα σημαδεμένο ασφαλές μονοπάτι. Μόνο στους χάρτες αναφέρεται το όνομα της περιοχής. “Ράντη”. Επί του πεδίου όμως δεν υπάρχει απολύτως τίποτα. Και όμως “στα λόγια” το Δάσος του Ράντη κοντεύει να γίνει τόσο ξακουστό όσο και το Φαράγγι της Χάλαρης. Που βρίσκεται όμως; Πως πάει κανείς εκεί; Ποιός είναι ο ασφαλής τρόπος να γνωρίσει το δάσος χωρίς “να ξοριάσει”;


Ξεκινήσαμε την αναζήτηση στο οροπέδιο “Αρνοπέζα” που βρίσκεται στο τέλος του αμαξιτού δρόμου που έρχεται από το Φραντάτο. Μέχρι εκεί περίπου φτάνει το σηματοδοτημένο μονοπάτι  (που έρχεται κι αυτό απ' το Φραντάτο) το οποίο προσεγγίζει του Ράντη από τη δυτική του πλευρά. Σκοπός μας να εισχωρήσουμε στο δάσος και να βρούμε ίχνη από κάποιο παλιό μονοπάτι, κι αν όχι, να φτιάξουμε μια δική μας διαδρομή προς την κατεύθυνση που θέλαμε, δηλαδή για το βουνό.

Ψάχνοντας για ίχνη παλιού μονοπατιού

Στην αρχή έγινε το δεύτερο. Περπατάγαμε ανηφορίζοντας “στα κουτουρού” ακολουθώντας γιδόστρατες σ' ένα σκοτεινό λαγκάδι με τεράστιους γέρικους άργιους. Ο ένας πήγαινε από 'δω, ο άλλος από κει -η αναζήτηση ήταν κοπιαστική όποτε όμως ανταμώναμε για να ξεκουραστούμε οι στιγμές ήταν μαγικές. Άλλος κόσμος. Αρχαίος, πράσινος, σκοτεινός. Ομιλητική σιωπή.

Ξεκούραση στην "αποθέστρα"
Διάλειμμα για φαγητό σε ξέφωτο. Το φαγητό (τυρί, ψωμί, σταφύλια) κάνει καλό.
Αμέσως μετά βρήκαμε τα πρώτα ίχνη μονοπατιού.

Ευτυχώς δεν χρειάστηκε να χαράξουμε δικό μας μονοπάτι. Κάποια στιγμή εντοπίσαμε έναν “ορό” ή “ατσίρο” δηλ. όρθια πέτρα επίτηδες στημένη από ανθρώπινο χέρι με σκοπό να ορίζει το μονοπάτι.

Δείχνοντας τη σωστή κατεύθυνση.

Η κατεύθυνσή της έδειχνε τη σωστή διαδρομή.

Πράγματι λίγο πιο πέρα είχε κι άλλη, μετά κι άλλη -κι αν ήταν πεσμένες γνωρίζαμε πια “τον κώδικα”, τις αναγνωρίζαμε σαν σημάδια, τις σηκώναμε ξανά πάλι όρθιες και προχωρούσαμε παραπέρα.


Εκτός από τους ατσίρους είχαμε και μια άλλη βοήθεια στον εντοπισμό της διαδρομής. Η διαδρομή του αρχαίου μονοπατιού ήταν κατασκαμμένη με τρύπες! Γουρούνια! Ελεύθερα γουρούνια!

Λεπτομέρεια ατσίρου. Πίσω του (πάνω δεξιά γωνία)
φαίνεται σκάψιμο λέφτερου γουρουνιού.
"Αν συναντήσουμε νευριασμένα γουρούνια, τι κάνουμε;"
"Σκαρφαλώνουμε στα δέντρα!"

Κάποια στιγμή βρήκαμε και “το σαλόνι” τους. Αλλά αυτό είναι μια άλλη ιστορία. Για την ώρα μόνο ας πούμε ότι το μονοπάτι προτάθηκε να ονομαστεί “μονοπάτι των γουρουνιών”. Όμως θα ήταν άδικο για το όμορφο δάσος κι έτσι η πρόταση αποσύρθηκε.

Φωτογραφίζοντας ένα άγνωστο φυτό.

Κρίνοντας από τη παλαιότητα και τη τεχνοτροπία των λιθοδομών, υποθέσαμε ότι το μονοπάτι που βρήκαμε πρέπει να είναι τουλάχιστον 100 ετών, ενώ το μέγεθος και η πυκνότητα “των ορών”, οι πολλές “αποθέστρες” (βράχοι όπου ακουμπούσαν οι φορτωμένοι πεζοπόροι για να ξεκουράζονται) δίνουν το μέτρο της σημασίας που είχε το μονοπάτι την εποχή που το έφτιαξαν. Παρ' όλα αυτά, μπορεί να μην είναι αυτή η τελική διαδρομή που θα ορίσουμε για τη διάσχιση του δάσους από την ανατολική πλευρά. Ίσως να υπάρχει άλλη καλύτερη. Θα ξαναπάμε και θα ξαναπάμε. Είναι ωραία εκεί.

*** Οι μετρήσεις που έχουν γίνει επιβεβαιώνουν αυτό που βλέπει κανείς με τα μάτια του όταν μπει μέσα στο Δάσος του Ράντη. Πρόκειται για ένα από τα αρχαιότερα δάση της Μεσογείου. Αποτελείται κυρίως από δρυς αρίες (“Άργιους” τις ονομάζουν στην Ικαρία), επομένως δικαιολογημένα θα ονομάζαμε “δρυμό”. Ο λόγος που διασώθηκε από την υλοτόμηση και την ανθρακοποιία (παλαιό παραδοσιακό επάγγελμα των Ικαριωτών) ήταν η μεγάλη απόστασή του από τις ακτές. Ήταν μεγάλος κόπος να κατεβάσουν ξύλα και κάρβουνα μέχρι τη θάλασσα για να τα εξάγουν κι έτσι το άφησαν τελευταίο. Κάποτε όμως θα καταστρεφόταν κι αυτό, αν κάποια στιγμή στα τέλη του 19ου αιώνα οι δημογέροντες δεν αποφάσιζαν να το διατηρήσουν, ανακηρύσσοντάς το “δημόσια περιουσία” και απαγορεύοντας την υλοτόμηση.
Εκείνα τα χρόνια το δάσος κάλυπτε τεράστια έκταση και αποτελούσε πράγματι ένα σοβαρό “δημόσιο κεφάλαιο” που θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί “από κοινού” προς όφελος του πληθυσμού σε περίπτωση κρίσης. Σήμερα το δάσος καλύπτει περίπου 16000 στρέμματα εδάφους, διατηρώντας ακέραια την αρχική του πυκνότητα στις πιο δύσβατες περιοχές στα υψώματα πάνω από τα χωριά Πετροπούλι και Φραντάτο μέχρι την κορυφογραμμή του Αθέρα. Πολλοί από τους χοντρούς πανύψηλους Άργιους έχουν μετρηθεί ότι είναι 500 χρονών ωστόσο δυστυχώς δεν ανανεώνονται. Μεγαλόπρεπα τα κουφάρια των γέρικων δέντρων κείτονται στο έδαφος, δεν χρησιμεύουν όμως για να στηρίζουν τρυφερά νεαρά δεντράκια. Δυστυχώς το δάσος μαστίζεται από την αποίμενη βόσκηση. Τα νεότερα δέντρα που βλέπει κανείς εκεί είναι 20-30 ετών. Δηλαδή είναι τα λίγα εκείνα που πρόλαβαν να μεγαλώσουν πριν την εποχή των επιδοτήσεων. Έτσι το δάσος μοιάζει με “γηροκομείο δέντρων”. Όπου πέφτει ένας γερο-γίγαντας Άργιος δεν υπάρχει περίπτωση να αντικατασταθεί από νέο δέντρο. Το έδαφος θα μείνει κενό και το χώμα θα το πάρει η βροχή. Επί χρόνια γίνονται ενέργειες για να σταματήσει η βόσκηση στο δάσος (προτάθηκε μάλιστα να περιφραχτεί) όμως μέχρι σήμερα χωρίς αποτέλεσμα.

Πέμπτη 9 Σεπτεμβρίου 2010

Η Εμπορική Πλευρά


 Ποιά είναι η “ανταποδοτικότητα” των μονοπατιών;


Πριν αρκετό καιρό διαβάσαμε στο πολύ καλό Κυκλαδίτικο μπλογκ, “Αλαλάζοντα Τοπία”, συνέντευξη του γνωστού οδηγού βουνού Κάρολου Μέρλιν ο οποίος “έχει υιοθετήσει” την ωραία Τήνο όπου ανοίγει, συντηρεί και χαρτογραφεί μονοπάτια. Η συνέντευξη είναι στα Αγγλικά καθώς το αρχικό κείμενο είναι από την εφημερίδα Athens News. Αν μπορείτε, διαβάστε την όλη. Περιγράφει την ομορφιά του νησιώτικου τοπίου, τις πάρα πολλές πεζοπορικές διαδρομές που έχουν ανοιχτεί και υφίστανται αλλά και τις γνωστές αναποδιές της δουλειάς με τα μονοπάτια τα οποία ολοένα καταστρέφονται από την άναρχη δόμηση και την άναρχη οδοποιία, αν και, όπως αναφέρει ο Κάρολος, στην Τήνο δραστηριοποιούνται πολλοί -ατομικά ή συλλογικά- με το άνοιγμα και τη σήμανση πεζοπορικών διαδρομών. Προφανές είναι ότι, παρά τα προβλήματα, χάρη σ' αυτές τις προσπάθειες, έχει δημιουργηθεί ένα πολύ επαρκές δίκτυο πεζοπορικών διαδρομών συνολικού μήκους περίπου 300 χιλιομέτρων!

 

 


Ωστόσο ο Κάρολος δεν πετάει στα σύννεφα. Στο τελευταίο μέρος της συνέντευξης, μιλώντας για το ενδεχόμενο κυβερνητικής χρηματοδότησης της δουλειάς στα μονοπάτια της Τήνου, επισημαίνει ότι “Το πρόβλημα είναι ότι ο πεζοπορικός τουρισμός δεν αναπτύσσεται αρκετά γρήγορα. Ανεξάρτητα από το πόσα χρήματα ξοδεύονται για τη συντήρηση (των μονοπατιών), η επένδυση θα αποδώσει μόνο όταν φτάσουμε στους 10.000 πεζοπόρους το χρόνο. Ενώ τώρα ήμαστε στους 3.000 το μέγιστο.”



Αυτά στην οργανωμένη τουριστικά Τήνο που είναι κοντά στον Πειραιά και συνδέεται με δεκάδες δρομολόγια πλοίων. Όπου το τοπίο είναι μάλλον ομαλό σε σχέση με άλλα νησιά και τα μονοπάτια “ευκολότερα”, ενώ υπάρχουν διάσπαρτα εμφανή αξιοθέατα -π. χ. ξωκλήσια, περιστερεώνες, βώλακες (στην Ικαρία τους λέμε “λούρους”), “δαντελωτές” ακτογραμμές. Και τέλος, όπου μεγάλο μέρος της τοπικής κοινωνίας -όπως φαίνεται τουλάχιστον- υποστηρίζει ανοιχτά και έμπρακτα τον πεζοπορικό τουρισμό. Και όμως, η διάνοιξη και συντήρηση μονοπατιών “δεν συμφέρει” -όχι ακόμα τουλάχιστον.



Ο υπολογισμός της ανταποδοτικότητας που κάνει ο Μέρλιν είναι πολύ ενδιαφέρων. Η Τήνος με 300 χλμ διαδρομών και 3000 πεζοπόρους “πιάνει” το 1/3 της απόδοσης. Θέλουν άλλους 7000 πεζοπόρους. Στην Ικαρία πόσα χιλιόμετρα διαδρομών έχουμε; Πόσους πεζοπόρους;
Πάρτε τους χάρτες, πάρτε χαρτί και μολύβι και κάντε πράξεις. Όποιο κι αν είναι το αποτέλεσμα, το συμπέρασμα είναι γνωστό για μας. Δεν συμφέρει και δεν μας νοιάζει. Όπως λέει κι ο Κάρολος Μέρλιν στο τέλος της συνέντευξης “Το μόνο που θέλω είναι να έρχονται άνθρωποι και να περπατούν στο νησί. Δεν με νοιάζει αν θα ζητήσουν τις υπηρεσίες μου”. Πράγματι, οι χάρτες που έχει φτιάξει διατίθενται δωρεάν π. χ. στο Google κι αλλού, στο ίντερνετ μπορεί κανείς να βρει -επίσης δωρεάν- δεκάδες περιγραφές διαδρομών τις οποίες συνιστά, όπως επίσης μπορεί κανείς να τον ρωτήσει απ' ευθείας ό,τι θέλει για τα μονοπάτια μέσω της επίσημης ιστοσελίδας της Τήνου.



Δεν συμφέρει. Και όμως γίνεται. Καλό χειμώνα.

Τετάρτη 9 Ιουνίου 2010

Ο OPS Ikarias στο Πράσινο Ποντίκι

(Που μας βρήκαν;)
http://valiabazou.files.wordpress.com/2010/06/exof_9.jpgΑνακοίνωση
Η Βάλια Μπαζού, αρχισυντάκτρια του Πράσινου Ποντικιού, μηνιάτικου ένθετου της εφημερίδας Το Ποντίκι, ζήτησε και δημοσίευσε στη στήλη bloggers (σελ. 33) μια επιλογή κειμένων και φωτογραφιών που είδε στο μπλογκ μας. Είναι αρχείο PDF αλλά μην τρομάζετε, δεν κάνει ώρες ν' ανοίξει. Κάνετε κλικ πάνω στον Παπανδρέου στο εξώφυλλο και ανοίγει ωραία-ωραία σαν κανονικό περιοδικό το οποίο ξεφυλλίζετε.
Ευχαριστούμε Βάλια!

Σάββατο 24 Απριλίου 2010

Περισσότερα για τη σηματοδότηση

Ένα πορτοκαλί μονοπάτι στη Σκιάθο
Πρόσφατα μια παλιά καλή φίλη ειδοποίησε ότι η Φυσιολατρική Κίνηση “ΒΡΙΛΗΣΣΟΣ” διοργανώνει για άλλη μια φορά Εκδρομή στην Ικαρία (18-20 /6/10). Οι “Βριλησσοί” ήταν οι πρώτοι Έλληνες πεζοπόροι-ορειβάτες που γνωρίσαμε και καθοδηγήσαμε σε μοναδικές διαδρομές που έμειναν αξέχαστες. Κι επίσης ήταν οι πρώτοι εθελοντές που φιλοξενήσαμε κι ιδρώσαμε μαζί τους σε τόσα προγράμματα. Μέσα σ' αυτά η ελαφρύτερη μικροδουλειά ήταν η σηματοδότηση. Ο πιο κουρασμένος συνήθως άφηνε τη τσάπα και έπιανε το πινελάκι. Είχε βέβαια μια δυσκολία: οι λιγότερο δεξιοτέχνες ζωγράφοι πιτσιλούσαν με σταγόνες ανεξίτηλης πορτοκαλί μπογιάς τα ρούχα και παπούτσια τους. “Ανάμνηση από το volontariatέλεγαν.
Ψάχνοντας στην ιστοσελίδα τους για την ανακοίνωση της εκδρομής στην Ικαρία, χαζεύοντας τις φωτογραφίες ιδιαίτερα από τις εθελοντικές δράσεις τους, υπήρχε μια ευχάριστη έκπληξη. Πριν δυο χρόνια όταν έκαναν ένα παρόμοιο volontariat με της Ικαρίας στη Σκιάθο ("στα χνάρια της Φόνισσας του Παπαδιαμάντη" -από το μοναστήρι της Ευαγγελίστριας στο μοναστήρι του Μονή Αγίου Χαραλάμπους και από εκεί στο Κάστρο)) για τη σηματοδότηση εφάρμοσαν το ίδιο σύστημα που είδαν και δούλεψαν στην Ικαρία: ανάλαφρες χειροποίητες πινακιδούλες, ζωγραφιστά γράμματα και πορτοκαλί βούλες!




Εξάγουμε “τεχνογνωσία”; Όχι. Για παράδειγμα, στις Βαλκανικές χώρες το σύστημα είναι γνωστό κι εφαρμόζεται από χρόνια.
Durmitor national park - Montenegro by bozzo2m

Στην Ελλάδα όμως που, είτε επειδή έχουμε τάση προς το “ακριβό” και το γκλάμουρ, είτε επειδή θέλουμε περιθώρια για εργολαβίες και κερδοσκοπίες, η απλότητα δεν ήταν μέχρι πρόσφατα προσφιλής ως ιδέα.
Τέλος πάντων, στη Σκιάθο υπάρχει τώρα ένα “πορτοκαλί μονοπάτι”. Αν ξέρετε άλλα σε διάφορα μέρη της Ελλάδας, να το πείτε.

Κυριακή 11 Απριλίου 2010

Ανοιξιάτικη Σηματοδότηση Πεζοπορικών Διαδρομών

Αν αναρωτηθήκατε γιατί, αφού είναι Άνοιξη, δεν ανεβαίνουν σελίδες με νέες εκδρομές, ο λόγος είναι ότι ακολουθούμε τις Καταστατικό μας και ασχολούμαστε με τη σηματοδότηση!

A professional's hand was needed - Χρειάστηκε μια επαγγελματίας

Τα μονοπάτια δεν υπάρχουν έτσι απλά "εκεί έξω", αιώνια, ακατάλυτα και διαθέσιμα. Είναι ανθρώπινες κατασκευές και από τότε που (κάπου στις αρχές της δεκαετίας του 1970) έπαψαν να χρησιμοποιούνται ως μοναδικοί δρόμοι, τα περισσότερα θα είχαν κλείσει, καταστραφεί ή εξαφανιστεί. Εκτός κι αν κάποιοι άνθρωποι, αγρότες ή πεζοπόροι, ατομικά ή συλλογικά, δεν φρόντιζαν να τα κρατούν ανοιχτά με το κλαδευτήρι, το πριόνι και τη τσάπα και τελικά -για τους επισκέπτες μας, αλλά και για μας τους ίδιους και τα παιδιά μας- με το πινελάκι ξανά και ξανά κάθε χρόνο.
Όχι λοιπόν τα μονοπάτια δεν υπάρχουν "εκεί έξω" από μόνα τους. Κάποιοι άνθρωποι έχουν φροντίσει και φροντίζουν συνεχώς "τα μονοπάτια να είναι εκεί έξω". Αυτό κάνουμε φέτος την Άνοιξη. Με τα σημαδάκια μας διευκολύνουμε πεζοπόρους να περπατήσουν με σιγουριά. Κι εκείνοι με τη σειρά τους βοηθούν, με τα πατήματά τους στο χώμα, σιγά-σιγά, "ο ένας πισ' τον άλλον", τα πατούν και τα κρατούνε ανοιχτά.

Πάντως κάποια στιγμή θα πάμε κάποια εκδρομή τελικά. Το πολύ το πινελάκι το βαριέται κι ο ... μπογιατζής.


Τρίτη 23 Φεβρουαρίου 2010

Καρκινάγρι - Φάρος του Κάβο Πάπα (Φωτογραφίες και περιγραφές)

Σε συνέχεια του προηγούμενου post, βρήκα επιτέλους καιρό να διαλέξω και να επεξεργαστώ 40 φωτογραφίες από τρεις (3) εξερευνητικές εκδρομές του ΟΠΣΙ  στην περιοχή του Πάπα τις οποίες ανέβασα στο Φλικρ. Επίσης είχα μια βραδιά έμπνευσης κι έκατσα κι έγραψα περιγραφές και διάφορες πληροφορίες -στα Αγγλικά στο Φλικρ, στα Ελληνικά εδώ.

Εδώ βλέπετε δυο πρόχειρους χάρτες της διαδρομής την οποία εντοπίσαμε.

papasmap-1

Αν ανοίξετε το πρωτότυπο από το Φλικρ, θα δείτε τις φωτογραφίες τοποθετημένες με κόκκινες βούλες κατά μήκος της διαδρομής. Στα σημεία που τραβήχτηκαν. Ωραίο κόλπο.

Κι από αυτή τη φωτό που δανείστηκα από καλό φίλο,

13

πήρα και ζωγράφισα τη διαδρομή στο πραγματικό έδαφος.

papasmap-2

Τα σημεία που η γραμμή διακόπτεται με τελίτσες είναι τα ελάχιστα σημεία που ο πεζοπόρος περπατά σε χωματόδρομο.

Πάμε λοιπόν. Έτσι για πλάκα ή και στα σοβαρά οι εξερευνητικές απόπειρες αρχίζουν συμβολικά με το "ζάρι του Θεού"  (τύχη) ή όπως άλλοι θέλουν "του Ιούλιου Καίσαρα" (αποφασιστικότητα). Έχει έλθει εξάρα και ώσπου ν' ανέβει κάποιος δυνατός εκεί πάνω να το ξαναρίξει, θα μείνει εξάρα!
Alea jacta est - Ο κύβος ερρίφθη

Περιγραφή της διαδρομής.
Την έχουμε ονομάσει "Μονοπάτι των Φαροφυλάκων".
Ξεκινά στο δυτικό άκρο του χωριού Καρκινάγρι, συγκεκριμένα στη περιοχή “Αλυκές”. Στην αρχή για λίγο ακολουθεί το δρόμο. Στη πρώτη στροφή όμως εμείς αφήνουμε το δρόμο και συνεχίζουμε ίσια και μπαίνουμε σε μονοπάτι που προχωρεί παράλληλα με την ακτή. Μετά λιγότερο από μία ώρα περπάτημα μέσα ένα θαυμάσιο ακέραιο τοπίο που κυριαρχούν οι αμμώδεις “κουφωτοί” γρανίτες με τα χαρακτηριστικά σχήματα και τρύπες από τη διάβρωση, καθώς και κάθε είδους φυτά και δέντρα, το μονοπάτι βγαίνει στο χωματόδρομο της Μαύρης που εξυπηρετεί τα διάσπαρτα σπίτια και κτήματα που υπάρχουν σ' αυτή τη περιοχή. Χαρακτηριστικό σημάδι εδώ είναι το κυκλικό πέτρινο κτίσμα που μοιάζει με μικρό πύργο. Ήταν άλλοτε ανεμόμυλος. Ένας πολύ ιδιόρρυθμος ανεμόμυλος αφού λόγω των ισχυρών ανέμων που φυσούν σχεδόν κάθετα από το βουνό, η φτερωτή δεν ήταν προσαρμοσμένη στα πλευρά αλλά στην οροφή. Ήταν δηλαδή ένας ανεμόμυλος με οριζόντια φτερωτή!

Raptor over Mavri   On a clear path  Agave  Rucksacks to Scare goats
Door to hole  Strange kind of oak  Special Windmill - Adapted to vertical winds  Entertainement on the way. 

Αφήνουμε πίσω μας τον ανεμόμυλο κι ακολουθούμε το χωματόδρομο για αρκετή ώρα μέχρι το τέλος του. Έχουμε καλύψει το μέσον περίπου της απόστασης από το Καρκινάγρι στο Φάρο. Από δω και πέρα... αρχίζουν τα δύσκολα.

In case the sea goes dry  In case the clouds are thirsty   The Iron and the Stone  Sofia's flag

Εδώ και χρόνια οι φαροφύλακες δεν πηγαίνουν στο φάρο με τα πόδια από τη παραλιακή διαδρομή κι έτσι το μονοπάτι έχει σχεδόν εξαφανιστεί. Ελάχιστα ίχνη υπάρχουν και από τη τηλεφωνική γραμμή που άλλοτε συνέδεε το Φάρο απ' ευθείας με το χωριό και ακολουθούσε κι αυτή την ίδια περίπου πορεία. Ωστόσο, χωρίς πολύ δυσκολία φτάνει κανείς μέχρι τη “ποριά” - το μακρύ πετρότοιχο που προστατεύει τη Μαύρη από τα κατσίκια. Εκεί είναι ένα χαρακτηριστικό κτήμα με τρία-τέσσερα φαρδιά πεζούλια και και δυο κουφωτούς βράχους (από δω και πέρα θα τους λέμε με το Ικαριώτικο όνομά τους, “Καμάρες”) οι οποίοι όπως άλλοι πολλοί στην περιοχή του Πάπα, είχαν χρησιμεύσει μέχρι πρόσφατα ως πρόχειρες κατοικίες.
Cave houses and their arable land.  Spongy cave ceiling   Cave house 3  Cave house 2
Cave house 1   Entrance to spongy cave

Από τη ποριά και πέρα χρειάζεται πολύ ψάξιμο για να βρει κανείς περάσματα ανάμεσα σε σύρματα, βράχους και αγκάθια, και να συνεχίσει ανεβαίνοντας τη πλαγιά πάντα με κατεύθυνση δυτική. Πάντως στόχος να παρακάμψουμε το ακρωτήριο που στο χάρτη φαίνεται σαν κέρατο και να βγούμε μέσα από ένα “λαιμό” στο νταμάρι που βρίσκεται στη κορυφή του λόφου. Αυτό το νταμάρι είναι μεγάλο και ξεχωρίζει σαν άσπρος λεκές στο δορυφορικό χάρτη της Google. Εδώ απολαμβάνουμε μια καταπληκτική θέα. Τα παλιά χρόνια ήταν εδώ μια βίγλα για τους πειρατές. Πράγματι τα θεμέλια του πύργου σώζονται στο λοφάκι λίγο πάνω από τις εκσκαφές του λατομείου.

We live on an island 1  Cape Papas  Raptor over Papas  Petrosaurus acanthofera speleodytes

Από δω και πέρα τα πράγματα βελτιώνονται κάπως. Ακολουθούμε το δρόμο του νταμαριού μέχρι να δούμε ένα παλιό πέτρινο σπίτι από κάτω αριστερά. Αφήνουμε το δρόμο, πιάνουμε και περπατάμε γύρω τη μάντρα του σπιτιού και κατηφορίζουμε, έχοντας στα αριστερά μας ένα μικρό ρέμα με αναπάντεχη πράσινη βλάστηση. Κατεύθυνσή μας είναι ο Φάρος που φαίνεται πια από δω. Το μονοπάτι περνάει ψηλά πάνω από τη μικρό λιμανάκι του Άι Γιώργη όπου το ομώνυμο αρχαίο εκκλησάκι. Ακολουθώντας για λίγο τη ράχη της προεξοχής του ακρωτηρίου, βγαίνουμε τελικά στο φάρο του Πάπα, στην Άκρα της Ικαρίας.

No more land. No more walking.  Gargoyle and a little Ikaria  The Lighthouse and the Channel.  We live on an island 2

It is time to go.  Is it time to go?  Resting under the light tower  The Tower with the  Lantern.

Ξεχωριστά χαρακτηριστικά της περιοχής της διαδρομής:

α) Οι αμμώδεις στρογγυλές γρανιτόπετρες. Αληθινά γλυπτά. Μάστορας η διάβρωση από τον άνεμο και τη βροχή. Μπορεί κανείς να περάσει ώρες εξερευνώντας τα σχήματα και τις μορφές  αλλά και ψάχνοντας σημάδια αρχαίας κατοίκησης.


β) Παρά τα κατσίκια, δυνατή βλάστηση -από “σκληρά φυτά” είναι αλήθεια- καλύπτει τα διάμεσα ανάμεσα στους βράχους. Εξαιτίας του ανοιχτού πελάγους υπάρχει πολλή υγρασία εδώ, αλλά και υπόγεια νερά εξαιτίας του βουνού και της υφής της πέτρας που μπορεί κι αποθηκεύει νερό.

Wounded old hawthorn  A successful experiment.  Cichοrium Spinosum - Σταμναγκάθι.  Goodbye Cape Papas.

γ) Η θέα στο Ικάριο πέλαγος -”Μπουγάζι του Πάπα”- και ο φάρος. Κτίστηκε το 1890 από Γαλλική εταιρία επί Σουλτάνου Αβδούλ Χαμίτ στα πλαίσια του προγράμματος εκσυγχρονισμού της Οθωμανικής αυτοκρατορίας. Οι πέτρες που βρίσκονται διάσπαρτες γύρω από τη βάση του και φαίνονται υπόλοιπα της κατασκευής ή κατάλοιπα βοηθητικών κτισμάτων που δεν υπάρχουν πια, είναι πολύ παράξενες. Φαίνονται σαν να μην προέρχονται από την Ικαρία. Αλλά και για τα δεδομένα του Αιγαίου είναι παράξενες. Ζωηρού μπεζ και μωβ χρώματος σαν βαμμένες. Μας δημιουργήθηκε η υποψία ότι μπορεί να τις έφεραν από τη Γαλλία. Ίσως ολόκληρος ο φάρος ήρθε “προκάτ” σε κομμάτια από εκεί. Λέτε;

δ) Τα σταμναγκάθια ή “τσικουρίδια” όπως λέγονται στην Ικαρία. Η λέξη φαίνεται να κατάγεται από το λατινικό cicoria, δηλ. το ραδίκι. Πράγματι αγκαθωτό ραδίκι (cicora spinosa) είναι το σταμναγκάθι η γεύση τους προσομοιάζει. Η σχέση τους όμως είναι όπως του ταραμά (ραδίκι) και το χαβιάρι (σταμναγκάθι). Βρήκαμε το ακρωτήριο γεμάτο σταμναγκάθια. Ένα πραγματικό λιβάδι. Ήταν πολύ εντυπωσιακό.

Field with Cichοrium Spinosums - Λιβάδι με Σταμναγκάθια

ε) Ασβεστολιθικό Ακρωτήριο. Ενώ ολόκληρη η περιοχή καλύπτεται από βράχους αμμουδερού, κρυσταλλικού γρανίτη μπεζ χρώματος, η προεξοχή του ακρωτηρίου όπου είναι κτισμένος ο Φάρος αλλά και το διπλανό ακρωτήριο που στο χάρτη μοιάζει με κέρατο, αποτελείται από σκληρό ασβεστόλιθο. Είναι σαν “ράμφος” στο πέλαγος και τα τεράστια κύματα σκάνε πάνω του χωρίς να του προκαλούν καμία φθορά. Διάσπαρτες στην επιφάνεια συναντά κανείς πολλές ασβεστολιθικές κρυσταλλικές πέτρες που τα πρίσματα που σχηματίζουν μοιάζουν κάπως με του χαλαζία (quartz). Ίσως όμως να είναι απλοί ασβεστολιθικοί κρύσταλλοι.

Ai Giorgis cove  We have to find a pass in these cliffs.  Quartz (Χαλαζίας) or calcite crystal?  Raptor over Mavri

ζ) Τα πουλιά. Δεν πρέπει να ξεχάσω να πούμε για τα πουλιά. Όλα τα ακρωτήρια είναι “πουλότοποι”, σταθμοί και περάσματα των πουλιών στις πτήσεις τους από στεριά σε στεριά, αλλά ο Πάπας ακόμα περισσότερο λόγω της θέσης του στην απέραντη μοναξιά του κεντρικού Αιγαίου. Λόγω της σημασίας του για τη μετανάστευση έχει ανακηρυχθεί Σημαντική Περιοχή για τα Πουλιά και (υποτίθεται ότι) προστατεύεται.
******************************************************************

Θα μπορούσαμε να παραθέσουμε πολλά highlights από την περιοχή του ακρωτηρίου και τη διαδρομή από το Καρκινάγρι, όμως καλύτερα να μείνουμε εδώ.

Lunch in Karakas  Walking in Karkinagri

Έχουμε σχέδιο να ξαναπάμε αρκετές φορές. Οπωσδήποτε πρέπει να χαράξουμε και να ασφαλίσουμε ένα μονοπάτι  ώστε να μπορεί κανείς να επισκέπτεται αυτήν την πολύ αξιόλογη περιοχή με άνεση και χωρίς φόβο να χαθεί - “να ξοριάσει” όπως λέμε στην Ικαρία.

Θα τα ξαναπούμε λοιπόν. Στο μεταξύ τις ερωτήσεις σας παρακαλώ. Προσθέστε σχόλιο. Αυτό το μπλογκ κυκλοφορεί σε άγρια μέρη αλλά δεν δαγκώνει.